Ćwiczenia wojskowe na Białorusi w 2026 roku: co wiadomo
W 2026 roku nie ma ćwiczeń Zapad, ale na Białorusi odbyły się inne: w maju nuklearne z Rosją, 15-18 września dowódczo-sztabowe przy granicach z Polską i Litwą, 12-16 października ćwiczenia ODKB, a także kolejne kontrole gotowości armii. Mińsk nazywa je obronnymi. Ostatnie zdarzenie z podaną datą, jakie znalazł ten monitoring, to kontrola jednego pododdziału w Brześciu 19 października. Do 3 listopada nie znaleziono późniejszych ćwiczeń przy granicy litewskiej ani polskiej, a żadne świeże źródło nie informuje o ruchu wojsk w ich stronę.
Wydarzenia 2026 roku
Codzienne wydania zaczynają się w czerwcu, więc dwa pierwsze wiersze opierają się tylko na źródłach internetowych.
| Data | Wydarzenie | Gdzie | Kto ogłosił | Potwierdzenie |
|---|---|---|---|---|
| Od 16 stycznia do końca marca | Nagła kontrola gotowości bojowej na rozkaz Łukaszenki | Do 25 lutego sprawdzono osiem jednostek | Łukaszenka, ministerstwo obrony | Podają Defence24 i iSANS; wnioski to relacja Mińska |
| 18 maja (Białoruś), 19-21 maja (Rosja) | Wspólne ćwiczenia nuklearne, Putin i Łukaszenka kierowali nimi przez łącze wideo | Białoruś i Rosja; białoruski Iskander-M strzelał z poligonu Kapustin Jar | Ministerstwa obrony obu państw | O ćwiczeniach piszą AP i Defence24; obecność głowic niepotwierdzona |
| 17-26 czerwca | Ćwiczenie mobilizacyjne | Obwód grodzieński | Ministerstwo obrony | Militarnyi i iSANS; liczby rezerwistów się różnią |
| 26-28 lipca | Ćwiczenie obrony terytorialnej | Rejony małorycki i drohiczyński, obwód brzeski | Podało Euroradio | Jedno źródło |
| Od 24 sierpnia | Kontrola brygady artylerii, 11 września rozszerzona na całą armię, „aż do mobilizacji” | Poligon Obuz-Lesnowski pod Baranowiczami | Łukaszenka, Rada Bezpieczeństwa | Słowa podali Kyiv Independent i Meduza; data początku: sekretariat Rady Bezpieczeństwa, według wydania tego monitoringu z 13 września; mobilizacji nie ogłoszono |
| 6 września | Leśne braterstwo 2026 z Kazachstanem | Poligon Brzeski | Podał Reform.news | Jedno źródło, bez liczebności |
| 15-18 września | Ćwiczenia dowódczo-sztabowe Zachodniego Dowództwa Operacyjnego | Poligony Hoża, Brzeski, Różański | Ministerstwo obrony | Euronews, Defence24, Kyiv Independent; skala to deklaracja Mińska |
| 23 września | Ćwiczenie sztabowe obrony terytorialnej | Obwód homelski | CTV | Jedna telewizja państwowa |
| 29 września - 2 października | Coroczne zajęcia z gotowości mobilizacyjnej | Obwodów nie podano | Ministerstwo obrony, przez Radio Racja | Jedno omówienie |
| 12-16 października | Nierozerwalne braterstwo-2026 i Bariera-2026 | Okolice Witebska i poligon starodoroski | ODKB | Tylko dane organizatorów |
| 19 października | Pododdział 38. Brygady Desantowo-Szturmowej postawiony w stan gotowości | Brześć | Ministerstwo obrony, przez Naszą Niwę | Jedno źródło |
Białoruscy żołnierze ćwiczyli też za granicą: w sierpniu w Chinach (Swift Eagle 2026) i od 27 września w Czebarkulu w Rosji (ćwiczenie ODKB Wzaimodiejstwije-2026).
Na wspólnym kolegium w Mińsku 22 października minister obrony Wiktar Chrenin powiedział, że plan współpracy na 2026 rok obejmuje ponad 160 wspólnych przedsięwzięć (Wiedomosti). Według „Izwiestii” i BiełTA kolegium zatwierdziło koncepcję ćwiczeń Tarcza Związku 2027; nie ma na to niezależnego potwierdzenia.
Co ćwiczono
W maju, według białoruskiego ministerstwa, ćwiczono dostarczanie broni jądrowej i przygotowanie do jej użycia: jednostki rakietowe i lotnictwo przemieszczały się skrycie na duże odległości. Ministerstwo obrony Rosji podało dane o własnych siłach: 64 000 żołnierzy i ponad 200 wyrzutni.
We wrześniu bataliony zmechanizowane i czołgów ćwiczyły osłonę granicy oraz walkę z grupami dywersyjnymi, dronami i lekkim lotnictwem. Rezerwiści ochraniali ujęcie wody i pomagali milicji kierować ruchem. Mińsk stwierdził, że liczby nie przekroczyły progów notyfikacji z Dokumentu wiedeńskiego z 2011 roku, i nazwał ćwiczenia wyłącznie obronnymi. Defence24 podaje ogłoszony cel: wspólne wykonywanie zadań podczas przygotowania i prowadzenia „operacji strategicznej”.
W lutym w jednej z brygad inżynieryjnych podczas kontroli wyprowadzono 15 pojazdów z długotrwałego przechowywania i wysłano je na 20-kilometrowy marsz (iSANS).
Jak zareagowali sąsiedzi
W sprawdzonych materiałach o wrześniowych ćwiczeniach (Euronews, Defence24, Kyiv Independent) nie ma wypowiedzi polskich, litewskich ani łotewskich urzędników, a wyszukiwanie po polsku i litewsku też ich nie przyniosło. Nie dowodzi to, że milczeli. Majowe ćwiczenia potępiły, według znalezionych źródeł, MSZ Ukrainy, które nazwało Białoruś nuklearnym „przyczółkiem”, oraz liderka opozycji Swiatłana Cichanouska.
6 października litewski minister obrony Robertas Kaunas powiedział, że Litwa jest otoczona bronią strategiczną państw agresorów na Białorusi i w obwodzie królewieckim. Sejm Litwy głosował tego dnia w pierwszym czytaniu za zniesieniem konstytucyjnego zakazu broni masowego rażenia (LRT). Również 6 października łotewskie siły zbrojne podały, że zamaskowane, uzbrojone osoby eskortujące grupę z Białorusi próbowały przepchnąć przez granicę co najmniej 20 migrantów i że „celowe prowokacje i zagrożenia hybrydowe” będą trwały (LSM). Szef łotewskiej straży granicznej nie wykluczył, że mogła to być przestępczość zorganizowana, a Łukaszenka nazwał incydent łotewską prowokacją.
Sprawdzone teksty nie przedstawiają własnych kroków sąsiadów jako odpowiedzi na białoruskie ćwiczenia. Polska strefa ograniczeń EP R134 (10 września - 9 grudnia) została ogłoszona jako odpowiedź na zagrożenie dronami. Litewskie ćwiczenia Budri pelėda trwają do 4 grudnia, a niemieccy żołnierze na Litwie będą zbierać dane o radarach na Białorusi i w obwodzie królewieckim (Defence24 za Reutersem).
Mińsk opisuje tę kolejność odwrotnie. Według Xinhua Białoruś broniła majowych ćwiczeń, przedstawiając je jako bezpośrednią odpowiedź na ekspansję NATO, a wiceminister spraw zagranicznych Ihar Siekrieta powiedział dyplomatom, że są legalne. Szef Sztabu Generalnego Uładzimir Bieły powiedział 30 października, że siły zostaną użyte „tylko w wyjątkowym przypadku”.
Czego ta strona nie może potwierdzić
Nie wiadomo, czy na Białoruś trafiły prawdziwe głowice. Defence24 pisze, że nie ma twardych dowodów na to, ile w oficjalnych przekazach jest prawdy. Z Oresznikiem jest podobnie. Łukaszenka powiedział w grudniu 2025 roku, że Oresznik dotarł i wchodzi na dyżur bojowy, a Putin tylko, że wejdzie na dyżur w tym samym miesiącu (AP). Szef ukraińskiego wywiadu wojskowego powiedział 7 września, że stacjonuje tam brygada z tymi rakietami. Grupa monitorująca iSANS napisała w czerwcowym przeglądzie, że nie ma wiarygodnych dowodów rozmieszczenia.
Żadne ze sprawdzonych źródeł nie podaje liczebności wrześniowych ćwiczeń. O ich końcu wiadomo tylko ze źródeł oficjalnych: Belarus24 pisał 18 września, że trwają, a TASS tego samego dnia i AFP 19 września, powołując się na białoruskie ministerstwo, że się zakończyły.
Najczęściej zadawane pytania
Czy na Białorusi trwają teraz ćwiczenia?
Do 3 listopada 2026 roku nie znaleziono żadnych przy granicy litewskiej ani polskiej. Ostatnie datowane zdarzenie to alarm w Brześciu 19 października. O mniejszych ćwiczeniach i kontrolach może nie być doniesień, a Mińsk zapowiada dalsze kontrole gotowości.
Czy w 2026 roku są ćwiczenia Zapad?
Nie. Seria odbywa się co cztery lata, a ostatnie były Zapad-2025. Strona Zapad 2026 wyjaśnia, jak rozeszło się to błędne założenie, także w tym monitoringu.
Kiedy następny Zapad?
Około 2029 roku, sądząc po cyklu. Następne ćwiczenia rosyjsko-białoruskie, które mają już nazwę, to Tarcza Związku 2027; ich dat nie opublikowano.
Czy białoruskie ćwiczenia zagrażają Litwie lub Polsce?
Mińsk twierdzi, że nie, i nazywa swoje ćwiczenia obronnymi. Nie da się tego niezależnie zweryfikować. Według Kyiv Independent Hoża leży około 6 km od granicy litewskiej, a poligon Brzeski około 15 km od polskiej. Ćwiczenia witebskie nie odbywały się przy przesmyku suwalskim. Świeże źródła nie potwierdzają ruchu wojsk w stronę tych granic. Ta strona nie zawiera prognozy.
Źródła
- AP przez WTOP: Białoruś rozpoczyna wspólne ćwiczenia z Rosją (18 maja)
- AP przez Arab News: rosyjskie ćwiczenia nuklearne z udziałem Białorusi (maj)
- Kyiv Independent: Białoruś rozpoczyna ćwiczenia nuklearne z Rosją (18 maja)
- Defence24: ćwiczenia atomowe z białoruskim Iskanderem-M (22 maja)
- Xinhua przez The Star: Siekrieta o ćwiczeniach nuklearnych (29 maja)
- Reform.news: zapowiedź Tarczy Związku 2027 (21 maja)
- iSANS: przegląd z marca 2026 i przegląd wojskowy z czerwca 2026
- Militarnyi: ćwiczenie mobilizacyjne w obwodzie grodzieńskim (25 czerwca)
- Defence24: Białoruś ogłasza kontrolę gotowości (27 sierpnia)
- Kyiv Independent: Łukaszenka kontroluje wojsko (11 września)
- AP przez News4JAX: Łukaszenka o Oreszniku (18 grudnia 2025)
- Kyiv Independent: brygada z Oresznikiem na Białorusi według ukraińskiego wywiadu wojskowego (7 września)
- Meduza: „aż do mobilizacji” (11 września)
- Reform.news: Leśne braterstwo 2026 (6 września)
- Defence24: ćwiczenia przy granicach z Polską i Litwą (15 września)
- Euronews: ćwiczenia przy przesmyku suwalskim (16 września)
- Kyiv Independent: „obronne” ćwiczenia (wrzesień)
- Militarnyi: wojska przy przesmyku suwalskim (17 września)
- Super Express za AFP: koniec ćwiczeń (19 września)
- Radio Racja: zajęcia mobilizacyjne (30 września)
- LRT: głosowanie w Sejmie Litwy i słowa Kaunasa (6 października)
- LSM: łotewskie siły zbrojne o incydencie granicznym (7 października)
- Nasza Niwa: kontrola 38. brygady (19 października)
- Wiedomosti: Chrenin na wspólnym kolegium (22 października)
- Interfax: Bieły o gotowości (30 października)
- Bez linku, według wydań tego monitoringu: Euroradio (26 lipca), CTV (23 września), Belarus24 (18 września), Interfax o Wzaimodiejstwije-2026 (27 września), Zerkało (16 października), Defence24 i Reuters o niemieckim rozpoznaniu radioelektronicznym (28 i 29 października), LRT o Budri pelėda (24 października). TASS, BiełTA i „Izwiestija” są wymienione bez linków, ponieważ w regionie obowiązują wobec nich ograniczenia.
Strona jest prowadzona równolegle z codziennymi wydaniami; lista powiązanych wydań powyżej aktualizuje się automatycznie.