„Vyčio skliautas 2026”: sprawdzenie litewskiego systemu mobilizacji
„Vyčio skliautas 2026” (lit. „sklepienie Vytisa”) to największe doroczne sprawdzenie krajowego systemu mobilizacji Litwy. Daty: 25 września – 3 października 2026. Kancelaria rządu nazywa to trzecim rokiem takich ćwiczeń. Scenariusz jest fikcyjny i, wprost według kanclerza Tomasa Daukantasa 25 września, nie towarzyszy mu zmiana poziomu zagrożeń.
Kluczowe fakty
- Daty: 25 września – 3 października 2026. Ogłoszone w dniu startu (LRT/BNS, 15min/BNS, tekst rządu z 25.09).
- Skala: około 3 000 urzędników i przedstawicieli samorządów, firm oraz organizacji pozarządowych i około 1 000 ochotników (kancelaria, BNS). Tekst rządowy dodaje około 150 instytucji i wszystkie 60 samorządów. Cel rezerwy cywilnej „około 100 tysięcy” stanowisk, nazwany przez Vilmantasa Vitkauskasa, to lista tych, którzy mają zostać w pracy, nie skład tego sprawdzenia; drugiego niezależnego liczenia nie ma.
- Uczestnicy: Narodowe Centrum Zarządzania Kryzysowego, departament mobilizacji i oporu obywatelskiego przy MON, 14 ministerstw, armia, policja, straż graniczna i organizacje pozarządowe. Polska delegacja około 20 osób ogląda procedury graniczne; międzynarodowy plan ewakuacji, według Vitkauskasa, dopiero powstaje, krajowy już jest.
- Geografia praktycznej ewakuacji 26 września. Piątkowy tekst rządu: wysyłają Švenčionys, Kazlų Rūda, Vilkaviškis, Tauragė, Pagėgiai i Ignalina; przyjmują rejony kowieński, pokrojski, telszański i oniksztański. Sobotni tekst PAGD i raport BNS (LRT i 15min, 26.09) wymieniają dziewięć samorządów, w których szły działania praktyczne: Anykščiai, Ignalina, Kowno, Pokroje, Švenčionys, Taurogi, Telsze, Vilkaviškis i Pogegi. Kazlų Rūda na tej liście nie ma; ELTA o 14:50 26.09 wciąż wymieniała ją wśród wysyłających. Jechali wcześniej zapisani ochotnicy, nie ludność. W Garliavie (rejon kowieński) przyjęto ponad 100 uczestników ze Švenčionys i Vilkaviškisu.
- Organizator: kancelaria rządu / NKVC razem z departamentem przy MON.
Co jest ćwiczone
Pogorszenie sytuacji, awarie energii i łączności, ataki cybernetyczne i informacyjne, przyjęcie sił sojuszniczych, ciągłość usług krytycznych i przejście do reżimu mobilizacyjnego. 26 września to łańcuch ewakuacji i rozdzielenie ruchu cywilnego od wojskowego. 29 września to syreny, SMS-y i aplikacja LT72 w całym kraju; rząd mówi wprost, że to sprawdzenie planowe, nie realne zagrożenie. Tego samego dnia w rejonie Kłajpedy — sprawdzenie sił chroniących infrastrukturę krytyczną przed zagrożeniami z powietrza. 3 października — szkolny obóz humanitarny na hipodromie w Łoździejach (09:00–17:00).
Jak to przebiegało
- 25.09 — start. Premier Mindaugas Sinkevičius nazywa ćwiczenie testem odporności całego systemu. Daukantas mówi, że poziom zagrożeń się nie zmienił.
- 26.09 — dzień praktyczny się odbył. PAGD i BNS: po raz pierwszy w skali kraju sprawdzono zatwierdzony w tym roku państwowy szczegółowy plan ewakuacji. Scenariusz modelował wywóz z 30 samorządów do 30 innych; realnie wywozu w tej skali nie było. Wiceburmistrz rejonu kowieńskiego Laurynas Dilys (jedna konferencja w przekazie BNS): rejon mógłby przyjąć do 23 tysięcy osób, zapasów starczyłoby na 30 dni. Czerwony Krzyż w tym samym przekazie: nie ma wspólnego systemu rejestracji ewakuowanych. W Valčiūnai według scenariusza PAGD ćwiczono umowny wybuch technologiczny i wyciek chemiczny, nie realne zdarzenie.
Co to znaczy dla krajów bałtyckich
Sprawdzenie dokłada gęstość cywilną obok trwających „Perkūno griausmas 2026” (do 15 października) i łotewskiego Namejs 2026 (do 8 października). Wydania oceniają je jako czynnik obronny, ogłoszony z góry: kanclerz oddzielił ćwiczenie od wzrostu zagrożenia. Rozmowa o przesmyku suwalskim dotyczy jeszcze nie napisanego planu międzynarodowego z Polską, nie ruchu wojsk.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy odbywa się „Vyčio skliautas 2026”?
Od 25 września do 3 października 2026 roku. Dni, które organizatorzy wskazują jako zauważalne dla mieszkańców, to 26 września (ewakuacja ochotników), 29 września (syreny) i 3 października (obóz w Łoździejach).
Gdzie odbywa się „Vyčio skliautas 2026”?
W całej Litwie. Według sobotniej listy PAGD i BNS praktyczna ewakuacja szła w dziewięciu samorządach. Kazlų Rūda była w piątkowym planie i w popołudniowym przekazie ELTA, ale nie na liście operacyjnej PAGD. Wilno w rządowej liście tego dnia jest nazwane tranzytem, nie rejonem wysyłającym. Ludności nie wywożono.
Ilu ludzi bierze udział w „Vyčio skliautas 2026”?
Około 3 000 funkcjonariuszy i około 1 000 ochotników. „Około 100 tysięcy” to docelowa lista personelu cywilnego, nie uczestnicy tych dni.
Czy to odpowiedź na zdjęty tekst o operacji specjalnej?
Nie. Ćwiczenie otwarto rano 25 września jako doroczne sprawdzenie; tekst RIA Nowosti ukazał się i został zdjęty tego samego dnia, a armia osobno powiedziała, że dodatkowych działań z jego powodu nie trzeba. RIA Nowosti — źródło objęte sankcjami UE, bez bezpośredniego linku.
Źródła
- LRT / BNS — start 25 września 2026
- 15min / BNS — to samo ogłoszenie kancelarii
- Tekst rządu (LRV), przedruk „Ūkininko patarėjas”, 25 września 2026
- LRT / ELTA — konferencja Daukantasa i Vitkauskasa, 25 września 2026
- PAGD — sobotni tekst o sprawdzeniu planu szczegółowego, 26 września 2026
- LRT / BNS i 15min / BNS — przyjęcie w rejonie kowieńskim, 26 września 2026
Strona jest prowadzona razem z codziennymi wydaniami; lista powiązanych wydań powyżej aktualizuje się automatycznie.